ملا محمدباقر بن زین العابدین یزدی

ملا محمدباقر بن زین العابدین یزدی

محمدباقر یزدی (نام مفصل: ملا محمدباقر بن زین العابدین یزدی) (درگذشته: ۱۰۵۶ هجری قمری) از ریاضیدانان دوره صفویه بود. مهمترین اثر ریاضی موجود وی عیون الحساب نام دارد که آن را به تقلید از کتاب مفتاح الحساب غیاث الدین جمشید کاشانی نوشت .کتاب یزدی ۷ بخش دارد :یکم حساب عدد های صحیح ؛دوم حساب کسر ها ؛سوم حساب شصتگانی ؛چهارم درباره ی مساحت ؛پنجم به دست آوردن مجهول ها با تناسب ؛ششم به دست آوردن مجهول ها با دو عدد تخمینی ؛هفتم جبر و مقابله.او در علم ریاضی قواعد نوینی ابداع نمود. محمدباقر یزدی در فصلی از کتاب عیون الحساب به محاسبه اعداد متحابه (اعداد دوستدارِ یکدیگر) پرداخته است. یزدی قبل از رنه دکارت به این خروجی رسید که دو عدد ۹۳۶۳۵۸۴ و ۹۴۳۷۰۵۶ متحابه‌اَند.

منبع : ویکیپدیا

***********

ملّامحمّدباقر بن زین‌العابدین بن محمدطاهر یزدی، دانشمند و ریاضی‌دان معروف قرن یازدهم هجری در اصفهان می‌باشد.

ملّامحمّدباقر بن زین‌العابدین بن محمدطاهر یزدی، دانشمند و ریاضیدان معروف قرن یازدهم هجری است. در جوانی به اصفهان آمد و نزد دانشمندان این شهر خصوصاً شیخ بهائی به تحصیل پرداخت و در اغلب علوم مهارت یافت و به تدریس هیئت و ریاضی مشغول شد. فرزندش محمّدحسین و نیز شیخ محمّدحسین اردبیلی و دامادش سیدمحمدباقر اردوبادی از شاگردان او به شمار می‌روند.

۲ - تألیفات

این کتاب‌ها و رساله‌ها از تالیفات اوست:
۱. «عیون الحساب»، مهمترین تالیف او است که نواده‌اش محمّدباقر بن محمّدحسین یزدی آن را شرح نموده است. ۲. «شرح المقاله العاشره من تحریر اصول اقلیدس» ۳. «حاشیه بر تحریر الکره و الاسطوانه» ۴. «شرح الاشکال الکریه» منالاوس ۵. «فتوحات غیبیه فی براهین اعمال الهندسیه» که به فارسی در شرح «براهین الاعمال الهندسیّه» تالیف ابوالوفاء بوزجانی نوشته شده است. ۶. «حاشیه بر اکر ثاوذوسیوس» ۷. «مطالع الانوار فی معرفة الاسطرلاب» که به فارسی به نام شاه صفی و در باب شناختن جهت قبله تالیف گردیده است. ۸. «حاشیه علی التکمله» ۹. «تحصیل العددین المتحابین» به عربی.

وی تا سال ۱۰۴۷ه. ق در قید حیات بوده و تاریخ دقیق درگذشت او معلوم نیست.

https://fa.wikifeqh.ir/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D8%B2%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%86_%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C

**********

محمدباقر یزدی ثانی، از ریاضی‌دانان دانشمند عهد صفویه در اصفهان نواده او می باشد که بر «عیون الحساب» جدش شرح مبسوطی نوشته است .