بهمن جادویه

بهمن جادویه یا بهمن جاذویه یکی از پهلوانان و سرداران اواخر دوره ساسانی است. شهرت بهمن جادویه به خاطر فرماندهی سپاه ایران در نبرد پل و همچنین شرکت در نبرد قادسیه است.

در سال ۶۳۴ میلادی که وضع داخلی ایران به هیچ وجه خوب نبود. رستم فرخزاد رازی با دستور مستقیم یزدگرد سوم به سپهسالاری کل ارتش کشور انتخاب شده بود. در بین سال های ۶۳۲ و ۶۳۳ میلادی خالد بن ولید توانست حیره و شهر های اطراف آن را به فرمانبرداری در بیاورد و پس از آن بود که خلیفه مسلمانان دستور داد تا خالد به سوریه رفته و با ارتش بیزانس بجنگد. از آنجایی که در سال ۶۳۳ میلادی اعراب در جنگ الیس با بی رحمی بیش از چندین هزار اسیر را قتل عام کردند، حیره و شهرهایی که به اعراب جزیه پرداخته و صلح کرده بودند، نا فرمان شده و بر علیه اعراب به شورش پرداختند.

رستم فرخزاد رازی سپهسالار ایران با اطلاع از این موضوع فرستادگانی به آن نواحی فرستاد تا مردم را در یکجا متمرکز کند و سپس بهمن جادویه را با سپاهی ۱۰ هزار تنی مرکب از سواره نظام و پیاده نظام ساسانی به آن حوالی فرستاد تا با آنان متحد شده و لشکر اعراب که در آن جا حضور داشت را تار و مار کند.

همانطور که گفته شد خالد پس از رفتن به سوریه، فرماندهی سپاهیان اسلام به عهده مثنی بن حارث بود، مثنی و سپاهش که در شعبه غربی فرات بودند پس از آنکه ابوعبید مسعود ثقفی (پدر مختار ثقفی) با نیروی کمکی به مثنی پیوست، بر آن بودند تا به شورشیان حمله کنند. در این هنگام بهمن جادویه به سوی آنان می رود و در جنگی که میان سپاه بهمن و سپاه مسلمانان در می گیرد (جنگ پل پیروزی ساسانیان بر اعراب) سپاهیان بهمن پیروز می شود و خود ابوعبید مسعود ثقفی (پدر مختار) نیز در این جنگ کشته می شود. پس از پیروزی بهمن جادویه سپاه اعراب را دنبال نمی کند چرا که در این زمان نامه ای به دست او می رسد که او را مجبور به بازگشت به پایتخت می کند. اختلافی که بین رستم فرخزاد و فیروزان که در آن سال ها ایجاد شده بود جنگ داخلی در ایران را مشتعل تر می کرد. بهمن جادویه نیز با آگاهی از این موضوع، بی درنگ به سوی تیسفون بازگشت تا در این درگیری، کنار رستم فرخزاد باشد.

در دیگر واقعه ای که ما نامی از بهمن جادویه می شنویم،سال ۶۳۶ میلادی در جنگ قادسیه است، بهمن جادویه در جنگ قادسیه فرماندهی یکی از جناحین سپاه ایران را بر عهده داشت. او در این جنگ شهامت های بسیاری از خود نشان داد. سرانجام بهمن جادویه در روز سوم جنگ قادسیه در نبردی تن به تن با اعراب کشته می شود. ۶۳۶ میلادی)

https://tarikhema.org/ancient/51157/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86-%D8%AC%D8%A7%D8%AF%D9%88%DB%8C%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C/

****************************

بهمن جادویه یا بهمن جازویه یا به عربی بهمن زاذویه، یا بهمن مردانشاه (آمده در برخی روایات) با نام کامل بهمن جازویه رامهرمزی، یک نجیبزاده از خاندان سورن و اهل رامهرمز بود که در دههٔ ۶۳۰ میلادی در اواخر دوران ساسانی و در طی حمله اعراب به ایران فرمانده سپاه ایران در منطقه سواد بود.

شهرت او بیشتر بخاطر فرماندهی در نبرد پل است. نبرد پل تنها جنگ در رشته جنگهای صدر اسلام مابین ایران و عربها بود که به پیروزی قاطع ایرانیان منجر شد.

پیروزی بهمن جادویه در جنگ پل

خالد بن ولید بین سالهای ۶۳۲ تا ۶۳۳ میلادی در طی جنگهایی توانست حیره را تصرف کند. پس از تصرف حیره ابوبکر او را به شام روانه کرد و مثنی بن حارث شیبانی در عراق جایگزین او شد. با عزیمت خالد بیشتر شهرها و آبادیهایی که بتاراج عرب رفته بودند یا تن به پرداخت جزیه و خراج داده بودند، باز از فرمان اعراب سر فرو پیچیدند. رستم فرخزاد که در این زمان کسب قدرت کرده بود، دهقانان سواد را به دفع اعراب واداشت و به هر آبادی کسی را فرستاد تا مردم را بر عرب بشوراند. در سال ۶۳۴ میلادی بهمن جاذویه توسط رستم فرخزاد از تیسفون بههمراه سپاه و فیلهای جنگی به سواد اعزام شد؛ از آن سوی ابوعبیدبن مسعود ثقفی نیز در کرانهٔ غربی فرات در جایی به نام مروحه لشکرگاه زد. در آن محل بر روی فرات پلی واقع بود ابوعبید با لشکر خویش از آن پل گذشت و در طی جنگی سخت ابوعبید با حدود چهار هزار نفر از لشکریانش در این جنگ که جنگ پل نامیده میشود، کشته شدند و گروه باقیمانده فرار کردند. همچنین مثنی بن حارث شیبانی در این جنگ زخمی شد و چندی بعد در اثر همین زخم فوت کرد. بهمن جادویه میخواست تا فراریان را دنبال کند لیکن خبر رسید که در تیسفون باز اختلاف پدید آمدهاست از این رو بهمن راه تیسفون را در پیش گرفت.

اشتباه در گزارشهای مربوط به ذوالحاجب

برخی از مورخان نام او را مردانشاه و لقبش را ذوالحاجب آورده، و گفتهاند: چون ابروان انبوهش را میبست تا بر چشمانش فرو نیفتند، به ذوالحاجب ملقب شد. اما این دلیل چندان قانعکننده نیست، زیرا ظاهراً در همان دوره کسان دیگری هم به ذوالحاجب و ذوالحاجبین نام بُردار بودهاند. نولدکه نوشتهاست که احتمالاً علت اینکه به چندین نفر لقب ذوالحاجب تعلق گرفته شاید به سبب مقام و عنوانی بودهاست که در دستگاه ساسانیان داشتهاند. نیز در اینکه مردانشاه و ذوالحاجب نام و لقب بهمن بودهاست، با تکیه بر روایات مورخان مسلمان میتوان تردید کرد، زیرا نه تنها طبری هیچگاه او را مردانشاه نخواندهاست، بلکه در برخی از گزارشها مردانشاه و ذوالحاجب به مثابهٔ دوتن اما معاصر و همراه هم، مطرح شدهاند. در بعضی از روایتها نیز مردانشاه را ذوالحاجب یا ذوالحاجبین، ولی او را غیر از بهمن جاویه دانستهاند. همچنین طبری در روایتی مربوط به جنگ نهاوند آوردهاست که چون ذوالحاجب کشته شد، بهمن جادویه جای او را گرفت. باید توجه داشت که در گزارشهای مربوط به فرماندهان و سپاهیانی که لقب ذولحجاب داشتهاند، غلط دیده میشود.

منبع: ویکیپدیا

*************************************

جدیداَ شبهه ای ساخته شده که بهمن جادویه همان ابن ملجم مرادی قاتل حضرت علی بن ابیطالب بوده است که در ذیل به آن پرداخته میشود :

متن شبهه: ۱۰۹۱ بهمن جازویه همان ابن ملجم است بهمــن جــازویه قهرمان ایرانی از جان گـذشـته ایـکه علی ابن ابوطالب را به ضـرب شمشیـر از روبرو (و نه از پشت آنگونه که مسلمانان بیان میکنند) به شهادت رساند و مسلمانان هـویت او را بـرای ۱۴۰۰ سال مـخفی نـگه داشته انـد، بـگفته تاریـخ، بـعـد از ایـنکه بهمـن بـدست اعــراب اسیـر می شـود، او رابهمـراه سایـر اسـرا بـرای بیـگاری و بـردگی و یـا فـروش بـه دربـار خـلیفـه می فـرستند. از آنجائیـکه فـردی بسیار تـوانـا و هـنـرمند و صـنعـتگـر بـوده، خلیفـه از فـروش او صـرفـنـظر و او را بـکار می گمارنـد. نـام او را می پـرسنـد: میگـویـد “بهمـن جـازویـه”، اما تـلفـظ نـام او بـرای اعـراب تـازی بسیار مشکل بـود. ( متن شبهه توسط قرارگاه پاسخ به شبهات و شایعات خلاصه شد) بیوگرافی...